طراحی و استانداردسازی چاه ارت و صاعقه‌گیر برای اتاق سرور و تجهیزات مخابراتی

بسیاری از ادمین‌های شبکه با خطاهای مرموز و غیرقابل توضیحی مانند ریستارت شدن ناگهانی سرورها، سوختن پورت‌های گران‌قیمت سوئیچ، قطعی بی‌دلیل لینک‌های وایرلس و احساس گزگز برق هنگام لمس بدنه فلزی رک مواجه می‌شوند. منشأ بیش از ۹۰ درصد این اختلالات، نبود سیستم ارتینگ (Earthing / Grounding) استاندارد یا مقاومت بالای چاه ارت است.

۱. هدف از اجرای سیستم ارت در شبکه و دیتاسنتر چیست؟

• حفاظت از جان افراد: هدایت بی‌درنگ جریان نشتی برق فاز ۲۲۰ ولت به زمین در صورت اتصالی داخل پاور سرور یا یوپی‌اس.
• تخلیه الکتریسیته ساکن (ESD): بدن انسان و گردش هوای فن‌ها بار الکتریکی ساکن تولید می‌کند که در صورت عدم تخلیه، چیپست‌های حساس رم و پردازنده را می‌سوزاند.
• هم‌پتانسیل‌سازی (Equipotential Bonding): یکسان‌سازی پتانسیل الکتریکی تمامی بدنه‌های رک، سینی کابل‌ها، لوله‌های فلزی و بدنه دستگاه‌ها جهت حذف جریان‌های گردابی (Ground Loops).
• تخلیه اضافه ولتاژهای صاعقه: مسیر امن هدایت انرژی صاعقه‌گیر دکل و سرج ارسترها به اعماق زمین.

۲. مراحل حفر و احداث چاه ارت با مقاومت زیر ۲ اهم

1. حفر چاه تا رسیدن به رطوبت طبیعی زمین: معمولاً عمق بین ۴ تا ۸ متر در مناطق اصفهان و خمینی‌شهر بسته به جنس خاک.
2. کارگذاری صفحه مسی و هادی ارت: استفاده از صفحه مسی خالص ۹۹.۹٪ با ابعاد حداقل ۵۰×۵۰ سانتی‌متر یا میله راد مسی (Earth Rod) همراه با جوش احتراقی (کدولد - Cadweld).
3. تزریق مواد کاهنده مقاومت خاک: استفاده از بنتونیت اکتیو میکرونیزه یا مواد پودری کربنی LOM به دور صفحه جهت حفظ دائمی رطوبت و پیوستگی یون‌ها.
4. اجرای شینه مسی ارت (Earth Busbar): نصب تسمه مسی خالص در داخل اتاق سرور و رک برای اتصال تک‌تک تجهیزات با کابل‌های زرد-سبز مقطع ۱۶ و ۲۵ میلی‌متر.