راهنمای اتصال دو شعبه یا سوله با لینک وایرلس رادیویی (Point to Point)
چگونه دو ساختمان، سوله یا انبار را با فاصله ۵۰۰ متر تا ۳۰ کیلومتر با رادیو وایرلس به هم متصل کنیم؟ بررسی دید مستقیم (LOS)، رادیوهای میکروتیک و محاسبه پهنای باند.
- تیم فنی پرشین شبکه
- ۸ دقیقه مطالعه
فرض کنید کارخانه یا دفتر مرکزی شما در یک نقطه قرار دارد و به تازگی انبار، شعبه دوم یا سوله جدیدی در فاصله ۱ تا ۱۰ کیلومتری خریداری یا اجاره کرده‌اید. حال می‌خواهید دوربین‌های مداربسته انبار را به صورت زنده در دفتر مرکزی ببینید، تلفن‌های داخلی سانترال را متصل کنید و نرم‌افزار حسابداری را بین دو ساختمان به اشتراک بگذارید. حفر زمین و کابل‌کشی فیبر نوری در این مسافت یا به لحاظ قانونی غیرممکن است یا صدها میلیون تومان هزینه دارد. اجاره خطوط مخابراتی نیز هزینه‌های ماهانه گزافی دارد. راهکار مهندسی، سریع و اقتصادی در این سناریو، راه‌اندازی لینک رادیویی نقطه به نقطه (Wireless Point-to-Point / PTP) است.
در این راهنما، فاکتورهای کلیدی انتخاب رادیو، مفهوم دید مستقیم و پیش‌نیازهای پیاده‌سازی لینک وایرلس را تشریح می‌کنیم.
۱. اصل طلایی دید مستقیم (Line of Sight - LOS) و منطقه فرنل (Fresnel Zone)
امواج رادیویی در فرکانس‌های ۵ گیگاهرتز (5GHz) مانند پرتوهای نور رفتار می‌کنند. برای برقراری یک لینک پایدار، رادیوی فرستنده و گیرنده باید یکدیگر را ببینند:
- دید مستقیم چشمی (Optical LOS): هیچ ساختمانی، کوهی یا درخت بلندی نباید میان دو نقطه حائل شده باشد.
- ناحیه فرنل (Fresnel Zone): امواج رادیویی به صورت یک بیضی سه‌بعدی متورم در فضا منتشر می‌شوند. حتی اگر نوک دو آنتن به هم دید داشته باشند، اما لبه یک سقف یا شاخه درختان داخل این بیضی بیفتد، امواج بازتاب‌یافته باعث تداخل و افت شدید پهنای باند (Jitter و پکت‌لاس) می‌شوند.
- نقش دکل‌های مهاری (Guyed Tower): برای بالا بردن ارتفاع رادیوها و رهایی از موانع شهری و درختان، بر روی پشت‌بام از دکل‌های مهاری سبک (مانند سری G35 یا G45) استفاده می‌شود.
۲. انتخاب رادیوی مناسب بر اساس مسافت و پهنای باند موردنیاز
محصولات میکروتیک (MikroTik) به دلیل انعطاف نرم‌افزاری RouterOS و قیمت اقتصادی، انتخاب اول بازار ایران هستند:
| مسافت تقریبی | تجهیزات رادیویی پیشنهادی | توان آنتن | پهنای باند خروجی عملیاتی |
|---|---|---|---|
| تا ۱ کیلومتر (سوله به سوله در یک محوطه) | MikroTik SXTsq 5 ac / Disc Lite5 | ۱۶ الی ۲۱ dBi | ۱۵۰ تا ۳۰۰ مگابیت واقعی |
| ۱ تا ۸ کیلومتر (بین شهری، انبار تا دفتر) | MikroTik LHG 5 ac / LHG XL 5 ac | ۲۴.۵ الی ۲۷ dBi | ۲۰۰ تا ۳۵۰ مگابیت واقعی |
| ۸ تا ۲۰ کیلومتر (فواصل دور و محیط‌های نویزی) | MikroTik NetMetal ac / BaseBox + دیش سالید کنبوتونگ ۲۸ تا ۳۲dBi | ۳۰ الی ۳۲ dBi | ۱۵۰ تا ۳۰۰ مگابیت با پایداری کامل |
| لینک‌های نیازمند گیگابیت کامل (Backhaul) | تجهیزات Mimosa (B5c) یا رادیوهای فرکانس آزاد ۶۰ گیگاهرتز میکروتیک (Wireless Wire) | یکپارچه | تا ۱ الی ۲ گیگابیت بر ثانیه |
۳. نکات اجرایی در نصب فیزیکی و ایمنی لینک رادیویی
- پایه‌های مستحکم و تراز دقیق (Alignment): در آنتن‌های سالید و دیش‌های با زاویه تابش باریک (زیر ۵ درجه)، چرخش حتی چند میلی‌متری آنتن در اثر طوفان یا باد، سیگنال را به شدت ضعیف می‌کند. پیچ‌ها و پایه‌ها باید کاملاً دوبل مهار شوند.
- استفاده از سرج ارستر (Surge Protector) و صاعقه‌گیر: تخلیه بار الکتریکی ابرها در هنگام رعدوبرق می‌تواند پورت شبکه رادیو و سوئیچ پایین دکل را بسوزاند. نصب ارستر ارت‌شده در دو سر کابل شبکه الزامی است.
- کابل شبکه مخصوص فضای باز (Cat6 Outdoor Double Jacket PE): کابل‌های معمولی در برابر تابش آفتاب داغ تابستان اصفهان پوسته پوسته شده و نفوذ آب باران باعث اتصال کوتاه می‌شود.
امکان‌سنجی رادیویی رایگان توسط پرشین شبکه: پیش از خرید تجهیزات، کارشناسان ما با نرم‌افزارهای تخصصی شبیه‌سازی ارتفاع و پستی‌بلندی زمین (Radio Mobile و MikroTik Link Calc) دقیقاً بررسی می‌کنند که آیا بین دو نقطه شما دید مستقیم وجود دارد و چه ارتفاع دکلی لازم است.
