۱۰ علت اصلی کندی و قطعی شبکه داخلی شرکت‌ها + راهنمای گام‌به‌گام رفع مشکل

یکی از کلافه‌کننده‌ترین تجربه‌ها برای پرسنل یک شرکت، باز نشدن نرم‌افزار حسابداری، قطع شدن اشتراک فایل‌ها یا باز شدن لاک‌پشتی سایت‌هاست. وقتی شبکه کند می‌شود، انگار تمام فعالیت‌های اداری و مالی قفل شده است. اکثر افراد بلافاصله تقصیر را به گردن شرکت ارائه‌دهنده اینترنت (ISP) می‌اندازند، اما واقعیت این است که در بیش از ۸۰ درصد موارد، مشکل در شبکه محلی داخلی (LAN) شرکت نهفته است.

در ادامه ۱۰ عامل پنهان که پهنای باند شبکه شما را فلج می‌کنند و روش‌های رفع آنها را مرور می‌کنیم.

۱. ایجاد حلقه لوپ در شبکه (Network Switching Loop)

وقتی دو پورت یک سوئیچ با یک کابل اشتباهی به هم وصل شوند، یا دو سوئیچ معمولی غیرمدیریتی با دو کابل موازی بدون پروتکل Spanning Tree (STP) به هم متصل گردند، یک طوفان برودکست (Broadcast Storm) ایجاد می‌شود. بسته‌های داده در یک چرخه بی‌پایان تکثیر می‌شوند تا زمانی که تمام پهنای باند سوئیچ اشغال شده و تمام چراغ‌های سوئیچ به سرعت دیوانه‌واری شروع به چشمک‌زدن می‌کنند و کل شبکه از کار می‌افتد.

راهکار: استفاده از سوئیچ‌های لایه ۲ مدیریتی با پروتکل فعال RSTP یا MSTP که به محض شناسایی لوپ، پورت دوم را به طور خودکار مسدود می‌سازند.

۲. تداخل و تضاد آدرس‌های IP (IP Address Conflict)

اگر آدرس IP یک سرور، پرینتر شبکه یا دستگاه مهم به صورت دستی (Static) روی یک کلاینت دیگر ست شده باشد یا سرویس DHCP اشتباهاً همان IP را به سیستم کاربری تخصیص دهد، ارتباط هر دو سیستم متناوباً قطع و وصل می‌شود.

راهکار: رزرو کردن رنج IP برای سرورها و پرینترها (DHCP Reservation) و قرار دادن تجهیزات حساس در خارج از محدوده Pool تخصیص خودکار DHCP.

۳. وجود دو سرور DHCP همزمان در شبکه (Rogue DHCP Server)

گاهی یکی از پرسنل برای تقویت وای‌فای اتاق خود، یک مودم یا روتر خانگی اضافی را بدون غیرفعال کردن DHCP به پریز شبکه شرکت وصل می‌کند. این مودم شروع به تخصیص IPهای رنج خود به سایر کامپیوترهای شبکه می‌کند، اینترنت کل دفتر قطع می‌شود و سیستم‌ها سرور اصلی را گم می‌کنند.

راهکار: فعال‌سازی قابلیت DHCP Snooping روی سوئیچ‌های مدیریتی شبکه؛ به طوری که فقط پورت متصل به روتر مجاز اجازه ارسال بسته‌های DHCP Offer را داشته باشد.

۴. کابل‌های غیراستاندارد، دوشاخه شدن کابل و پکت‌لاس

استفاده از کابل‌های بی‌کیفیت آلومینیومی، سوکت‌های بد پانچ‌شده یا کابل‌هایی که از کنار کابل آسانسور یا موتورهای صنعتی رد شده‌اند، باعث افت بسته (Packet Loss) می‌شود. با اجرای دستور ping -t 192.168.1.1 در CMD، اگر کلماتی نظیر Request timed out دیدید، بستر فیزیکی کابل‌ها یا کیستون‌ها ایراد دارد (برای جزئیات به مقاله کابل‌کشی استاندارد شبکه مراجعه کنید).

۵. پورت‌های سوئیچ نیم‌سوز یا کارکرد در حالت Half-Duplex

اگر کابل شبکه یا پورت سوئیچ دچار خرابی جزئی شود، کارت شبکه و سوئیچ ممکن است روی سرعت 10Mbps یا حالت دوطرفه ناقص (Half-Duplex) توافق کنند که باعث تصادم پکت‌ها (Collisions) و کندی فلج‌کننده می‌شود.

۶. پهنای باند بلعیده‌شده توسط آپدیت‌های ویندوز و تورنت

اگر ۳۰ سیستم همزمان در ساعات کاری شروع به دانلود آپدیت‌های چند گیگابایتی ویندوز ۱۰ و ۱۱ از سرورهای مایکروسافت کنند، کل اینترنت شرکت دچار اختلال می‌شود. راهکار اصولی، راه‌اندازی سرویس WSUS در شبکه داخلی است تا آپدیت‌ها یک‌بار دانلود و شبانه به کلاینت‌ها تزریق شوند.

۷. انتقال تصاویر دوربین‌های مداربسته روی شبکه اداری

همان‌طور که در مقاله زیرساخت شبکه دوربین توضیح دادیم، استریم بی‌پایان ده‌ها دوربین نظارتی باید با VLAN مجزا از شبکه کامپیوترهای اداری تفکیک شود.

۸. فعالیت بدافزارها و ویروس‌های انتشار در شبکه (Worm & Botnet)

سیستم‌های آلوده به بدافزارهای استخراج رمز‌ارز یا کرم‌های شبکه‌ای، صدها هزار پکت اسکن روی شبکه داخلی ارسال می‌کنند تا سیستم‌های دیگر را آلوده کنند که منجر به اشباع پردازنده روتر و سوئیچ‌ها می‌شود.

۹. جدول ضعیف ARP و حملات ARP Spoofing

۱۰. اشباع حافظه روتر لبه و عدم تنظیم صف‌های ترافیک (QoS)

بدون تعریف اولویت‌بندی صف (Queue) در روتر میکروتیک، ترافیک تماشای یک ویدیوی بی‌اهمیت می‌تواند بر ارسال فاکتور الکترونیکی یا دیتابیس حسابداری اولویت پیدا کند.